Χαλβάς με πετιμέζι και φυστίκια αιγίνης

Υλικά:
1 φλυτζάνι του τσαγιού σιμιγδάλι χοντρό
1 φλυτζάνι του τσαγιού αλεύρι για όλες τις χρήσεις
1 1/2 φλυτζάνι του τσαγιού ζάχαρη
1 1/2 φλυτζάνι του τσαγιού νερό
1 1/2 φλυτζάνι του τσαγιού φρέσκο γάλα
3/4 φλυτζάνι του τσαγιού λιωμένο βούτυρο ή λάδι
2 κουταλιές της σούπας πετιμέζι
1 κουταλάκι του γλυκού μαστίχα Χίου σε σκόνη
1/2 φλυτζάνι φυστίκια Αιγίνης χοντροκομμένα

Εκτέλεση:
Βάλτε το γάλα, το νερό, το πετιμέζι και τη ζάχαρη σε ένα κατασαρολάκι και βάλτε το στη φωτιά. Μόλις πάει να βράσει κατεβάστε το. Ταυτόχρονα βάλτε το λάδι ή το βούτυρο σε μια κατσαρόλα και βάλτε το στη φωτιά. Μόλις ζεσταθεί αρκετά προσθέστε το σιμιγδάλι και το αλεύρι, ρίχνοντάς τα σαν βροχή ανακατεύοντας για να μην σβωλιάσουν. Καβουρντίστε ελαφρά το μίγμα. Να έχετε υπ΄όψιν ότι όσο πιο πολύ καβουρντίσετε το σιμιγδάλι με το αλεύρι τόσο πιο σκούρο θα είναι και το χρώμα του χαλβά. Αποσύρετε την κατσαρόλα από τη φωτιά. Προσθέστε το μίγμα του γάλακτος με προσοχή γιατί θα κοχλάσει έντονα και ανακατεύετε συνεχώς για να μην σβωλιάσει. Σβήστε το μάτι και βάλτε πάλι την κατσαρόλα στη φωτιά, προσθέστε την μαστίχα και ανακατεύετε για λίγο μέχρι να δέσει ο χαλβάς. Βάλτε τα μισά φυστίκια στον πάτο μιας φόρμας. Ρίξτε από πάνω το μισό μίγμα πατώντας το ώστε να μην μείνουν κενά. Σκορπίστε ομοιόμορφα και τα υπόλοιπα φυστίκια και καλύψτε τα με το υπόλοιπο μίγμα. Αφήστε να κρυώσει, ξεφορμάρετε και σερβίρετε.

Πολυφαινόλες με απλά λόγια

Οι πολυφαινόλες είναι μια μεγάλη ομάδα ενώσεων που απαντώνται κατά αποκλειστικότητα στο φυτικό βασίλειο. Αποτελούν δευτερογενή προϊόντα μεταβολισμού των φυτών και σκοπό έχουν να ενισχύσουν τη φυσική άμυνα του φυτού σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως η ηλιακή ακτινοβολία. Τα οφέλη τους στην ανθρώπινη υγεία είναι πολλαπλά και έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας. Τα σπουδαιότερα αυτών είναι η αντιοξειδωτική δράση, η επίδραση στην πέψη των μακροθρεπτικών συστατικών και την απορρόφηση μεταλλικών κατιόντων, η αντικαρκινική δράση, η αντιμικροβιακή δράση και οι αντιαλλεργικές ιδιότητες.

Συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου, καθυστερούν την διαδικασία της γήρανσης και συμβάλλουν στην εύρυθμη λειτουργία του καρδιαγγειακού. Τρόφιμα στα οποία έχουν αποδοθεί ευεργετικές επιδράσεις εξαιτίας του υψηλού σε πολυφαινόλες περιεχόμενό τους είναι το ελαιόλαδο, το κρασί, το κακάο, ο καφές, τα φρούτα και τα λαχανικά με έντονο χρώμα, τα προϊόντα ολικής άλεσης, το τσάι και άλλα αφεψήματα βοτάνων. Το πετιμέζι ως παράγωγο του σταφυλιού περιέχει πολυφαινόλες με όλα τα ευεργετικά χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Χοιρινό ψητό με πετιμέζι και σκόρδο

Υλικά

-1½ κιλό ωμοπλάτη χοιρινή με την πέτσα
-1/2 φλιτζάνι πετιμέζι
-4 σκελίδες σκόρδο λιωμένες
-1/2 κουτ. γλυκού κανέλα
-1/4 κουτ. γλυκού γαρίφαλο
-1 πορτοκάλι ξύσμα
-4 φύλλα φασκόμηλου φρέσκου ψιλοκομμένα
-1 κουτ. γλυκού θυμάρι φρέσκο ψιλοκομμένο
-1 φλιτζάνι κρασί λευκό
-1/4 φλιτζανιού ξύδι λευκό
-2 κουτ. σούπας ελαιόλαδο
-1 κρεμμύδι κομμένο σε χοντρές ροδέλες
-1 κουτ. σούπας μουστάρδα
-αλάτι, πιπέρι 

Eκτέλεση

Τρυπάμε με ένα μαχαίρι την επιφάνεια του χοιρινού σε πολλά σημεία. Ανακατεύουμε σε μπολ όλα τα υλικά εκτός από το κρεμμύδι και το λευκό κρασί. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 160°C. Απλώνουμε το κρεμμύδι στη βάση ενός ταψιού και προσθέτουμε το κρασί. Με τη μαρινάδα που έχουμε στο μπολ αλείφουμε καλά το κρέας και το βάζουμε στο ταψί πάνω στα κρεμμύδια. Κρατάμε την υπόλοιπη μαρινάδα για αργότερα. Καλύπτουμε το ταψί με ένα αλουμινόχαρτο και το βάζουμε στον φούρνο για περίπου 90 λεπτά. Βγάζουμε προσωρινά το ταψί από τον φούρνο και παίρνουμε 2 κουταλιές από τα υγρά του ταψιού και τα προσθέτουμε στη μαρινάδα. Με ένα πινέλο αλείφουμε καλά την επιφάνεια του χοιρινού και επιστρέφουμε το ταψί στον φούρνο χωρίς το αλουμινόχαρτο, αφού πρώτα προσθέσουμε όση μαρινάδα μάς περίσσεψε. Συνεχίζουμε το ψήσιμο για άλλες δύο ώρες αλείφοντας συχνά το κρέας με τα υγρά του ταψιού. Δυναμώνουμε τη φωτιά στους 180°C και ψήνουμε το κρέας για επιπλέον 40 λεπτά. Βγάζουμε το κρέας από τον φούρνο και το αφήνουμε να ξεκουραστεί για 8-10 λεπτά πριν το σερβίρουμε στο κέντρο του τραπεζιού.

Η χρήση του πετιμεζιού

Το πετιμέζι είναι το συμπύκνωμα μούστου από σταφύλια, γλυκαντικό γνωστό από την αρχαιότητα, φημισμένο για τις θρεπτικές του ιδιότητες, εξαιρετικό συστατικό στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική που στις μέρες μας το βλέπουμε να επιστρέφει στις γκουρμέ κουζίνες.

Πριν την έλευση της ζάχαρης το πετιμέζι ήταν το βασικό γλυκαντικό και αναντικατάστατο φάρμακο σε κάθε ελληνικό σπίτι. Το εξαιρετικό του άρωμα προέρχεται από το βράσιμο του μούστου, είναι 100% φυσικό προϊόν χωρίς προσθήκη συντηρητικών, χρωστικών ή ζάχαρης και διατηρείται εκτός ψυγείου.

Το πετιμέζι χρησιμοποιείται στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική με πολλούς τρόπους.

Αξίζει να αναφέρουμε για την ιστορία ότι ο βιολόγος, γαστρονόμος και ρήτορας Αθήναιος (τέλη 2ου μ.χ. – αρχές 3ου μ.χ.) περιγράφει στα γραπτά του μια συνταγή ψαριού με πετιμέζι. Αντικαθιστά την ζάχαρη σε κάθε ρόφημα, μπαίνει ως βασικό συστατικό σε κουλουράκια, κέικ, αρτοποιήματα, συνοδεύει άριστα γιαούρτι, πανακότα ή άλλα γλυκά. Το χρησιμοποιούμε για να μαρινάρουμε κρεατικά, να φτιάξουμε υπέροχες σάλτσες και ντρέσινγκ για σαλάτες. Επίσης μπορεί να συνοδεύσει μια φρουτοσαλάτα εποχής. Οι παλιοί το χρησιμοποιούσαν σαν φάρμακο για τον ερεθισμένο λαιμό και το κρυολόγημα. Επίσης το έδιναν ζεστό για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα της ιλαράς. Νόστιμο λοιπόν και θεραπευτικό το πετιμέζι.

Αρνί στη γάστρα με πετιμέζι, κρασί και πουρέ γλυκοπατάτας

Υλικά:
Αρνί μπούτι ολόκληρο (~1 kg.)
2,5 φλ. κόκκινο κρασί

Για τη μαρινάδα:
1/4 φλ. πετιμέζι
1/2 φλ. μαυροδάφνη
Πιπέρι σε κόκκους
Μπαχάρι σε κόκκους
Κύμινο
Πάπρικα
3 σκ. σκόρδο τριμμένο
2 φύλλα δάφνης
Κεδροκούκουτσα σπασμένα
Αλάτι
Ελαιόλαδο

Για τον πουρέ:
500 gr. πατάτες
500 gr. γιαμ (κόκκινες γλυκοπατάτες)
2 φρ. κρεμμύδια ψιλοκομμένα
1 χούφτα μαϊντανό ψιλοκομμένο
Αλάτι
Εκτέλεση:
Αναμιγνύω όλα τα υλικά της μαρινάδας και μαρινάρω το κρέας αποβραδίς. Το βάζω σε γάστρα μαζί με τη μαρινάδα του, το κρασί και 1 φλ. νερό και ψήνω στους 180°C για 2 ώρες και 45'. Στη 1 ώρα αφού βάλω το κρέας στο φούρνο βάζω και τις πατάτες έτσι όπως είναι με τη φλούδα ολόκληρες (για να εκμεταλλευτώ το φούρνο που ήδη καίει). Μόλις ψηθούν, τις ξεφλουδίζω, προσθέτω τα υπόλοιπα υλικά του πουρέ και λίγη από τη σάλτσα που έχει η γάστρα από το κρέας και πολτοποιώ καλά με ένα πηρούνι μέχρι να πάρω ένα ομοιογενές μίγμα. Σερβίρω το φαγητό ζεστό, συνοδεύοντας με ένα ντιπ γιαουρτιού.

Πετιμέζι, μια πηγή βιταμίνης Β

 Η βιταμίνη Β παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στις λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Καταναλώνεται με αυξημένο ρυθμό στον οργανισμό μας, χρειάζεται συνεχή ανανέωση και επίσης δεν αποθηκεύεται επαρκώς στον οργανισμό. 

Τα οφέλη υγείας που προέρχονται από την βιταμίνη Β περιλαμβάνουν:

- Βοηθάει την υγεία του δέρματος, των οστών, των μαλλιών και των μυών
- Προωθεί την υγεία των βλεννογόνων μεμβρανών ειδικά γύρω από το στόμα
- Ενισχύει στην εντερική υγεία και τη λειτουργία των σπλάχνων
- Ανακουφίζει την κακοκεφιά, την ανησυχία, την ευερεθιστότητα, την αϋπνία και την κούραση
- Βελτιώνει την υγεία του ήπατος
- Βελτιώνει τη λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων και της υγείας
- Ανακουφίζει τα δερματικά προβλήματα όπως ξηρότητα, κνησμό και εξανθήματα
- Ανακουφίζει τα ψυχολογικά προβλήματα της εμμηνόπαυσης
- Προωθεί την φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη
- Διατηρεί την οξύτητα του στομάχου, την φυσιολογική όρεξη και την υγεία του πεπτικού συστήματος. 

Το πετιμέζι είναι μια τροφή πλούσια σε βιταμίνη Β που δίκαια χαρακτηρίζεται η ΄΄βιταμίνη της ευτυχίας.΄΄

Σαλάτα με σπανάκι και ντρέσινγκ πετιμεζιού

Υλικά:

Φύλλα από σπανάκι πολύ τρυφερά σε ποσότητα μιας σαλατιέρας

2-3 (μόνο) φύλλα μαρουλιού

1-2 κρεμμυδάκια πράσινα

2 κουταλιές σουσάμι αναποφλοίωτο, ελαφρά καβουρντισμένο

5-6 καρύδια χοντροκοπανισμένα

Αλάτι

Για το ντρέσιγκ:

1 φλυτζανάκι του ελληνικού καφέ λάδι εκλεκτό (όχι καλά γεμάτο)

1/3 του παραπάνω φλυτζανιού ξύδι βαλσάμικο

1 κουταλιά ξύδι κοινό

Το χυμό μιας κούπας λεμονιού

1 κουταλιά πετιμέζι ( ή και περισσότερο αν σας αρέσουν τα εντόνως γλυκόξινα)

Μια κουταλιά μουστάρδα (προαιρετικά) 

Εκτέλεση

Βάζουμε τα υλικά του ντρέσιγκ σε βαζάκι που κλείνει καλά και τα χτυπάμε να αποκτήσουν υφή γαλακτώματος.

Κόβουμε τα πράσινα σε μεγαλούτσικα κομμάτια σε ρηχή σαλατιέρα. Ψιλοκόβουμε το κρεμμυδάκι, αλατίζουμε και ανακατεύουμε. Πασπαλίζουμε με το σουσάμι, προσθέτουμε τα καρύδια και περιχύνουμε με το ντρέσιγκ αφού το ξανακτυπήσουμε λίγο ακόμη.